Pierwszeństwo umowy wykonawczej przed ustawą - art. 91 ust. 2 Konstytucji
Kazus dotyczy kolizji ustawy z niepoddaną ratyfikacji umową wykonawczą do umowy podatkowej oraz znaczenia jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Pytanie
Polska i państwo X są stronami umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania ratyfikowanej za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie. W 2025 r. rządy obu państw zawarły umowę wykonawczą do tej umowy, określającą techniczne zasady i terminy automatycznej wymiany informacji. Umowy wykonawczej nie przedłożono do ratyfikacji: Rada Ministrów ją zatwierdziła, a następnie ogłoszono ją w Dzienniku Ustaw. Jej postanowienie o terminie przekazywania informacji jest sprzeczne z przepisem ustawy, a kwestii tej nie reguluje sama umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania. Czy postanowienie umowy wykonawczej ma pierwszeństwo przed ustawą?
A
tak, gdyż umowę ogłoszono w Dzienniku Ustaw, a ogłoszenie w tym dzienniku nadaje umowie rangę źródła prawa powszechnie obowiązującego,
B
tak, gdyż umowa wykonawcza do ratyfikowanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania korzysta z pierwszeństwa przysługującego tej umowie,
C
nie, gdyż umowa, która nie została ratyfikowana, lecz zatwierdzona przez Radę Ministrów, nie korzysta z pierwszeństwa przed ustawą.
✓ Poprawna odpowiedź
Wyjaśnienie
Zgodnie z art. 91 ust. 2 Konstytucji RP pierwszeństwo przed niedającą się z nią pogodzić ustawą ma umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie. Umowy wykonawczej nie ratyfikowano - związanie nią nastąpiło przez zatwierdzenie przez Radę Ministrów (art. 12 ust. 3 i art. 13 ustawy o umowach międzynarodowych), więc nie spełnia warunku z art. 91 ust. 2 i nie należy do ratyfikowanych umów, które art. 87 ust. 1 Konstytucji zalicza do źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Wariant opierający rangę na ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw jest błędny, bo zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o umowach międzynarodowych w tym dzienniku ogłasza się także nieratyfikowane umowy wykonawcze do umów ratyfikowanych, a miejsce ogłoszenia nie zastępuje ratyfikacji. Wariant przenoszący na umowę wykonawczą pierwszeństwo umowy ratyfikowanej jest błędny, bo kolizja dotyczy postanowienia, którego umowa ratyfikowana nie zawiera, a art. 91 ust. 2 wiąże pierwszeństwo z trybem związania konkretną umową.
O pytaniu
Podstawa prawna art. 12 ust. 3, art. 13 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 18 ust. 1 ustawy o umowach międzynarodowych; art. 87 ust. 1 i art. 91 ust. 2 Konstytucji RP
Dziedzina egzaminu Źródła i wykładnia prawa
Akt Ustawa o umowach międzynarodowych
Opublikowane 11 listopada 2026
Podobne pytania
Podobne pytania z aktu: Ustawa o umowach międzynarodowych