Kazus dotyczy wątpliwości co do poniesienia wydatku, obowiązku wykazania faktu i stosowania nowych przepisów do trwającego postępowania.
Pytanie
W postępowaniu podatkowym wszczętym z urzędu naczelnik urzędu skarbowego podjął wszelkie niezbędne działania, ale nie zdołał usunąć wątpliwości co do jednego z faktów istotnych dla rozstrzygnięcia. W postępowaniu uczestniczy tylko jedna strona, a jego wynik dotyczy wyłącznie jej. W którym z poniższych przypadków organ nie ma obowiązku rozstrzygnąć tej wątpliwości na korzyść strony?
A
gdy przepis ustawy podatkowej uzależnia odliczenie wydatku od wykazania przez podatnika jego poniesienia, a wątpliwość dotyczy właśnie tego, czy wydatek poniesiono,
✓ Poprawna odpowiedź
B
gdy postępowanie wszczęto w lipcu 2025 r., przed wejściem w życie przepisu nakazującego rozstrzygać takie wątpliwości na korzyść strony, i dotąd go nie zakończono,
C
gdy strona, wezwana do złożenia wyjaśnień co do tego faktu, nie złożyła ich w wyznaczonym terminie ani nie przedstawiła w tym zakresie żadnych dowodów.
Wyjaśnienie
Zgodnie z art. 122 § 2 o.p. w postępowaniu podatkowym wszczętym z urzędu niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzyga się na korzyść strony, z wyjątkiem przypadków wymienionych w pkt 1-3, a jednym z nich (pkt 2) jest sytuacja, gdy przepisy prawa wymagają od strony wykazania określonych faktów. Jeżeli ustawa podatkowa uzależnia odliczenie od wykazania przez podatnika poniesienia wydatku, a wątpliwość dotyczy właśnie tego faktu, organ nie ma obowiązku przyjąć wersji korzystnej dla strony. Wariant z postępowaniem wszczętym w lipcu 2025 r. jest błędny, bo według art. 2 ustawy z 12 września 2025 r. (Dz. U. poz. 1417) art. 122 § 2 ma zastosowanie także do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie (4 listopada 2025 r.). Wariant z niezłożeniem wyjaśnień przez stronę opisuje okoliczność, której nie ma wśród wyjątków z art. 122 § 2 pkt 1-3, więc przy wątpliwości, której mimo to nie dało się usunąć, reguła rozstrzygania na korzyść strony nadal obowiązuje.
Przepis
§ 2. W postępowaniu podatkowym wszczętym z urzędu niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzyga się na korzyść strony, z wyjątkiem przypadków gdy: 1) w postępowaniu uczestniczą strony o spornych interesach lub wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na interesy innych osób; 2) przepisy prawa wymagają od strony wykazania określonych faktów; 3) sprzeciwia się temu ważny interes publiczny, w tym istotny interes państwa.
O pytaniu
Podstawa prawna art. 122 § 2 pkt 1-3 o.p. (dodany ustawą z 12.09.2025 r., Dz. U. 2025 poz. 1417, w mocy od 4.11.2025 r.); art. 2 tej ustawy