Wątpliwości faktyczne przy wniosku o raty zaległości - art. 122 § 2 o.p.
Sprawdź, jak organ ocenia sprzeczne zeznania o dochodach z najmu przy wniosku o rozłożenie zaległości podatkowej na raty.
Pytanie
Jan Kowalski ma zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2024 r. W marcu 2026 r. złożył do naczelnika urzędu skarbowego wniosek o rozłożenie jej zapłaty na raty, powołując się na ważny interes podatnika: twierdzi, że od początku 2025 r. nie uzyskuje żadnych dochodów z najmu należącego do niego mieszkania. Jeden świadek zeznał, że mieszkanie stoi puste, drugi, że od miesięcy mieszkają w nim najemcy, a innych dowodów nie udało się uzyskać, więc wątpliwości tej nie da się usunąć. Czy rozpatrując wniosek w czerwcu 2026 r., organ ma obowiązek rozstrzygnąć tę wątpliwość na korzyść podatnika?
A
tak, gdyż w postępowaniu podatkowym niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzyga się na korzyść strony, chyba że sprzeciwia się temu ważny interes publiczny,
B
nie, gdyż obowiązek rozstrzygania na korzyść strony niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego dotyczy tylko postępowania wszczętego z urzędu,
✓ Poprawna odpowiedź
C
nie, gdyż Ordynacja podatkowa nakazuje rozstrzygać na korzyść podatnika jedynie niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego.
Wyjaśnienie
Zgodnie z art. 122 § 2 o.p., obowiązującym od 4 listopada 2025 r., niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzyga się na korzyść strony wyłącznie w postępowaniu podatkowym wszczętym z urzędu. Postępowanie w sprawie rozłożenia zaległości podatkowej na raty toczy się na wniosek podatnika (art. 67a § 1 o.p.), więc ta reguła w nim nie działa, a wątpliwość co do dochodów z najmu organ rozstrzyga na zasadach ogólnych, oceniając cały zebrany materiał dowodowy (art. 191 o.p.). Wariant przyjmujący rozstrzyganie wątpliwości faktycznych na korzyść strony w każdym postępowaniu, z zastrzeżeniem ważnego interesu publicznego, pomija ograniczenie do postępowań wszczętych z urzędu, a interes publiczny jest w art. 122 § 2 pkt 3 o.p. tylko jednym z wyjątków od tej reguły; nie da się go też oprzeć na art. 81a k.p.a., bo kodeksu nie stosuje się do spraw uregulowanych w Ordynacji podatkowej (art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a.). Wariant ograniczający rozstrzyganie na korzyść podatnika do wątpliwości co do treści przepisów (art. 2a o.p.) opisuje stan sprzed 4 listopada 2025 r.: wniosek ma trafny, ale opiera go na nieaktualnym założeniu, bo od tego dnia Ordynacja przewiduje także rozstrzyganie wątpliwości faktycznych na korzyść strony, tyle że w postępowaniach wszczętych z urzędu.
Przepis
Art. 67a. § 1. Organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej [...] § 2. W postępowaniu podatkowym wszczętym z urzędu niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzyga się na korzyść strony, z wyjątkiem przypadków gdy: 1) w postępowaniu uczestniczą strony o spornych interesach lub wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na interesy innych osób; 2) przepisy prawa wymagają od strony wykazania określonych faktów; 3) sprzeciwia się temu ważny interes publiczny, w tym istotny interes państwa.
O pytaniu
Podstawa prawna art. 122 § 2 i art. 67a § 1 o.p. (art. 122 § 2 dodany ustawą z 12.09.2025 r., Dz. U. 2025 poz. 1417, w mocy od 4.11.2025 r.); art. 2a i art. 191 o.p.