Wsteczna moc korzystnej zmiany podatkowej - art. 5 ustawy o ogłaszaniu aktów
Kazus dotyczy rozszerzenia ulgi w PIT ustawą ogłoszoną we wrześniu 2026 r. i jej zastosowania do dochodów uzyskanych w 2025 r.
Pytanie
Ustawa zmieniająca, ogłoszona w Dzienniku Ustaw we wrześniu 2026 r., rozszerza krąg podatników uprawnionych do ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych i stanowi, że nowe brzmienie przepisu stosuje się do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2025 r. Zmiana jest dla podatników wyłącznie korzystna i nie pogarsza niczyjej sytuacji. Czy ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych dopuszcza nadanie temu przepisowi mocy wstecznej?
A
tak, gdyż przepisy o wejściu w życie nie wyłączają nadania aktowi mocy wstecznej, jeżeli nie stoją temu na przeszkodzie zasady demokratycznego państwa prawnego,
✓ Poprawna odpowiedź
B
nie, gdyż akt normatywny może wejść w życie najwcześniej z dniem ogłoszenia, a wcześniejszego stosowania jego przepisów ustawa o ogłaszaniu nie przewiduje,
C
nie, gdyż moc wsteczna przepisu podatkowego nie może obejmować roku podatkowego, który zakończył się przed dniem ogłoszenia ustawy zmieniającej.
Wyjaśnienie
Zgodnie z art. 5 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych przepisy art. 4 o terminie wejścia w życie nie wyłączają możliwości nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie. Przepis rozszerza prawo do ulgi i nikomu nie pogarsza sytuacji, więc zasady demokratycznego państwa prawnego, chroniące przed wstecznym nakładaniem lub zwiększaniem obciążeń, nie sprzeciwiają się jego zastosowaniu do dochodów z 2025 r. Wariant wykluczający stosowanie przepisu do okresu sprzed ogłoszenia myli wejście w życie, którego najwcześniejszym dniem może być według art. 4 ust. 2 dzień ogłoszenia, z mocą wsteczną, którą art. 5 dopuszcza odrębnie. Wariant ograniczający moc wsteczną do bieżącego roku podatkowego wprowadza granicę, której art. 5 nie zawiera - przepis ten uzależnia moc wsteczną od zgodności z zasadami demokratycznego państwa prawnego, a nie od tego, czy rok podatkowy się zakończył.
Przepis
Art. 5. Przepisy art. 4 nie wyłączają możliwości nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie.
O pytaniu
Podstawa prawna art. 5 i art. 4 ust. 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Dziedzina egzaminu Źródła i wykładnia prawa
Akt Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych
Opublikowane 11 listopada 2026
Podobne pytania
Podobne pytania z aktu: Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych