Przedmiot opodatkowania w rozporządzeniu - art. 217 Konstytucji RP
Kazus dotyczy granic upoważnienia ministra do wydania rozporządzenia i możliwości objęcia podatkiem czynności niewskazanej w ustawie.
Pytanie
Ustawa podatkowa upoważnia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wyłącznie do określenia, w drodze rozporządzenia, wzoru deklaracji i sposobu jej składania. W rozporządzeniu wydanym na tej podstawie minister zamieścił przepis, zgodnie z którym opodatkowaniu podlega także czynność, której ustawa nie wymienia jako przedmiotu opodatkowania. Jak należy ocenić ten przepis rozporządzenia w świetle Konstytucji RP?
A
jest niezgodny z Konstytucją, gdyż przedmiot opodatkowania określa się w drodze ustawy, a rozporządzenie może jedynie wykonywać ustawę w granicach upoważnienia,
✓ Poprawna odpowiedź
B
jest zgodny z Konstytucją, gdyż rozporządzenie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa, a obowiązek podatkowy musi jedynie wynikać z takiego źródła,
C
jest zgodny z Konstytucją, gdyż wydano go na podstawie upoważnienia z ustawy podatkowej, a minister może w nim uzupełniać sprawy związane z tą ustawą.
Wyjaśnienie
Zgodnie z art. 217 Konstytucji RP określanie przedmiotów opodatkowania następuje w drodze ustawy, a według art. 92 ust. 1 rozporządzenie wydaje się na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie obejmowało tylko wzór deklaracji i sposób jej składania, a minister rozszerzył przedmiot opodatkowania, czyli uregulował materię, którą Konstytucja zastrzega dla ustawy i której upoważnienie w ogóle nie obejmowało. Wariant uznający za wystarczające każde źródło powszechnie obowiązujące myli art. 87 ust. 1, który wymienia rozporządzenia wśród źródeł prawa, z art. 217, który dla elementów konstrukcji podatku wymaga formy ustawy, a nie dowolnego aktu powszechnie obowiązującego. Wariant oparty na samym istnieniu upoważnienia jest błędny, bo rozporządzenie może regulować tylko sprawy przekazane w upoważnieniu i w celu wykonania ustawy, a nie uzupełniać jej o nowe elementy obowiązku podatkowego.
Przepis
Art. 92. 1. Rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. [...] Art. 217. Nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy.