Rezydencja podatkowa w Polsce i Niemczech - art. 4 umowy PL-DE
Kazus dotyczy ustalenia rezydencji podatkowej, gdy osoba ma stałe miejsca zamieszkania w obu państwach, a nie da się określić jej ośrodka interesów życiowych.
Pytanie
Tomasz Wrona, obywatel wyłącznie polski, od kilku lat stale dysponuje mieszkaniem w Słubicach i domem we Frankfurcie nad Odrą. Rodzina i znajomi mieszkają w Polsce, a większość dochodów uzyskuje w Niemczech; organy obu państw zgodnie uznały, że nie można ustalić, w którym państwie ma ośrodek interesów życiowych. Każdego roku przebywa mniej więcej po połowie czasu w każdym z tych państw, które uznają go za swojego rezydenta według prawa wewnętrznego. Gdzie Tomasz Wrona ma miejsce zamieszkania w rozumieniu umowy między Polską a Niemcami o unikaniu podwójnego opodatkowania?
A
w Niemczech, bo tam uzyskuje większość dochodów, a powiązania gospodarcze przesądzają o rezydencji przed obywatelstwem,
B
w Polsce, bo przebywa zazwyczaj w obu państwach i jest obywatelem wyłącznie polskim,
✓ Poprawna odpowiedź
C
w państwie wskazanym przez właściwe organy w drodze wzajemnego porozumienia, bo nie można ustalić ośrodka interesów życiowych.
Wyjaśnienie
Zgodnie z art. 4 ust. 2 lit. c umowy polsko-niemieckiej, jeżeli osoba przebywa zazwyczaj w obu państwach lub w żadnym z nich, uważa się, że ma miejsce zamieszkania w państwie, którego jest obywatelem. Tomasz Wrona ma stałe miejsce zamieszkania w obu państwach, ośrodka interesów życiowych nie można ustalić (lit. a i b nie rozstrzygają), a czas dzieli po równo, więc decyduje polskie obywatelstwo. Wariant z Niemcami jako państwem większości dochodów pomija ustalenie, że ośrodka interesów życiowych nie da się wskazać; same powiązania gospodarcze nie są odrębnym kryterium w umowie. Wzajemne porozumienie właściwych organów (lit. d) dotyczy dopiero osoby, która jest obywatelem obu państw albo żadnego z nich, a brak ośrodka interesów życiowych prowadzi najpierw do kryterium zwykłego pobytu, a potem obywatelstwa.
O pytaniu
Podstawa prawna art. 4 ust. 2 lit. c-d umowy PL-DE
Dziedzina egzaminu Podstawy międzynarodowego oraz wspólnotowego prawa podatkowego wraz z analizą podatkową
Akt Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania z Niemcami
Opublikowane 15 listopada 2026
Podobne pytania
Inne pytania z art. 4 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Niemcami