Na tej stronie zebraliśmy 20 pytań na egzamin na doradcę podatkowego. Najczęściej wracają przepisy: art. 5 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Niemcami, art. 4 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Niemcami, art. 11 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Niemcami. To nasze własne pytania w nowym formacie egzaminu. Każde ma poprawną odpowiedź, wyjaśnienie i podstawę prawną.
Marek Zieliński, obywatel polski, od 2019 r. jest właścicielem domu w Dreźnie, w którym mieszka jego żona z dziećmi. W 2025 r. wykonywał w Polsce krótkie zlecenia w różnych miastach, nocując w hotelach, i przebywał w Polsce łącznie 200 dni; w Polsce nie ma żadnego mieszkania, którym mógłby stale dysponować. Zarówno Polska, jak i Niemcy uznają go za 2025 r. za osobę mającą miejsce zamieszkania na swoim terytorium według prawa wewnętrznego. W którym państwie Marek Zieliński ma w 2025 r. miejsce zamieszkania w rozumieniu umowy między Polską a Niemcami o unikaniu podwójnego opodatkowania?
Ewa Malinowska, obywatelka wyłącznie polska, jest stanu wolnego i od kilku lat stale dysponuje dwoma mieszkaniami: w Szczecinie i w Berlinie. Prowadzi działalność doradczą dla klientów z obu państw, a jej majątek i dochody rozkładają się między nie porównywalnie, wskutek czego nie można ustalić, z którym państwem ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze. Od kilku lat około dwóch trzecich każdego roku spędza w Berlinie, regularnie i w długich okresach. Pozostały czas spędza przede wszystkim w państwach trzecich, a do Polski przyjeżdża sporadycznie, na kilka dni w roku. Oba państwa uznają ją za swoją rezydentkę według prawa wewnętrznego. Jak ustala się jej miejsce zamieszkania w rozumieniu umowy między Polską a Niemcami o unikaniu podwójnego opodatkowania?
Tomasz Wrona, obywatel wyłącznie polski, od kilku lat stale dysponuje mieszkaniem w Słubicach i domem we Frankfurcie nad Odrą. Rodzina i znajomi mieszkają w Polsce, a większość dochodów uzyskuje w Niemczech; organy obu państw zgodnie uznały, że nie można ustalić, w którym państwie ma ośrodek interesów życiowych. Każdego roku przebywa mniej więcej po połowie czasu w każdym z tych państw, które uznają go za swojego rezydenta według prawa wewnętrznego. Gdzie Tomasz Wrona ma miejsce zamieszkania w rozumieniu umowy między Polską a Niemcami o unikaniu podwójnego opodatkowania?
Spółka BETA GmbH z siedzibą w Niemczech od 2024 r. wynajmuje magazyn pod Poznaniem, w którym jej pracownicy wyłącznie składują jej własne towary i wydają je przewoźnikom dostarczającym je polskim odbiorcom. Umowy sprzedaży zawiera i negocjuje zarząd BETA w Niemczech, a BETA nie ma w Polsce innej placówki ani przedstawiciela. Czy na gruncie umowy między Polską a Niemcami o unikaniu podwójnego opodatkowania BETA posiada w Polsce zakład?
Spółka GAMMA GmbH z siedzibą w Niemczech od 2023 r. utrzymuje w Katowicach biuro, w którym dwóch jej pracowników zbiera informacje o polskim rynku i kupuje dla GAMMA surowce. Od stycznia 2025 r. ci sami pracownicy negocjują też i podpisują w imieniu GAMMA, na podstawie udzielonego im pełnomocnictwa, umowy sprzedaży jej wyrobów z polskimi odbiorcami. Czy w 2025 r. GAMMA posiada w Polsce zakład w rozumieniu umowy między Polską a Niemcami o unikaniu podwójnego opodatkowania?
Piotr Lis, mieszkający w Krakowie, jest zatrudniony przez spółkę ZETA GmbH z siedzibą w Niemczech jako przedstawiciel handlowy. Ma pełnomocnictwo do zawierania w imieniu ZETA umów sprzedaży jej wyrobów i od 2024 r. regularnie zawiera takie umowy z polskimi odbiorcami, pracując z domu i u klientów. ZETA nie ma w Polsce biura, magazynu ani innej stałej placówki. Czy na gruncie umowy między Polską a Niemcami o unikaniu podwójnego opodatkowania ZETA posiada w Polsce zakład?
Spółka ETA GmbH z siedzibą w Niemczech sprzedaje w Polsce swoje wyroby za pośrednictwem polskiej spółki THETA sp. z o.o., która jako komisant zawodowo pośredniczy w sprzedaży towarów kilkunastu niezależnych od siebie producentów. THETA zawiera umowy w ramach swojej zwykłej działalności, a ETA nie ma w niej udziałów ani wpływu na sposób jej działania. ETA nie ma w Polsce własnej placówki. Czy ETA posiada w Polsce zakład w rozumieniu umowy między Polską a Niemcami o unikaniu podwójnego opodatkowania?
Spółka IOTA GmbH z siedzibą w Niemczech ma w Poznaniu oddział, który jest jej zakładem i sprzedaje polskim klientom urządzenia z poznańskiego magazynu. Niezależnie od tego IOTA sprzedaje bezpośrednio z Niemiec, bez jakiegokolwiek udziału oddziału, części zamienne innym polskim klientom, którzy zamawiają je w jej sklepie internetowym prowadzonym z Niemiec. Jakie zyski IOTA może opodatkować Polska według umowy między Polską a Niemcami o unikaniu podwójnego opodatkowania?
Polski organ podatkowy określił spółce KAPPA sp. z o.o. wyższy dochód za 2023 r., bo ceny, po których sprzedawała ona wyroby swojej spółce matce LAMBDA GmbH z siedzibą w Niemczech, były niższe od cen, jakie ustaliłyby podmioty niezależne. Ta sama część zysku została już opodatkowana w Niemczech jako zysk LAMBDA. Co w tej sytuacji przewiduje umowa między Polską a Niemcami o unikaniu podwójnego opodatkowania co do opodatkowania LAMBDA w Niemczech?
Spółka PHI GmbH z siedzibą w Niemczech, posiadająca od 2022 r. 15% udziałów w polskiej spółce CHI sp. z o.o., udzieliła jej w 2024 r. pożyczki o stałym oprocentowaniu na warunkach rynkowych. Pożyczka nie została udzielona, zabezpieczona ani gwarantowana przez publiczną instytucję promującą eksport. PHI nie jest bankiem, nie ma w Polsce zakładu i jest osobą uprawnioną do odsetek. Jak umowa między Polską a Niemcami o unikaniu podwójnego opodatkowania reguluje opodatkowanie odsetek wypłaconych przez CHI w 2025 r.?
Spółka PSI GmbH z siedzibą w Niemczech sprzedała w 2025 r. polskiej spółce OMEGA sp. z o.o. partię towarów handlowych z odroczonym o rok terminem zapłaty, zastrzegając odsetki za okres kredytowania. PSI jest osobą uprawnioną do odsetek, nie jest bankiem i nie ma w Polsce zakładu, a odsetki odpowiadają poziomowi rynkowemu. Jak umowa między Polską a Niemcami o unikaniu podwójnego opodatkowania reguluje opodatkowanie tych odsetek?
Hans Müller, osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania wyłącznie w Niemczech, który nigdy nie był polskim rezydentem, sprzedał w 2025 r. wszystkie udziały w polskiej spółce PHI sp. z o.o. Jedynym aktywem PHI są udziały w polskiej spółce CHI sp. z o.o., której aktywa składają się głównie z biurowców położonych w Polsce. Gdzie według umowy między Polską a Niemcami o unikaniu podwójnego opodatkowania mogą być opodatkowane zyski Hansa Müllera ze sprzedaży udziałów PHI?
Klaus Becker, mający miejsce zamieszkania wyłącznie w Niemczech, jest od 2024 r. członkiem rady nadzorczej spółki ALFA S.A. z siedzibą w Poznaniu. W posiedzeniach rady uczestniczy zdalnie z Monachium, a w 2025 r. otrzymał od ALFA wynagrodzenie za członkostwo w radzie. Jak według umowy między Polską a Niemcami o unikaniu podwójnego opodatkowania kształtuje się opodatkowanie tego wynagrodzenia?
Niemiecki muzyk Lukas Weber, mający miejsce zamieszkania wyłącznie w Niemczech, zagrał w październiku 2025 r. pięć koncertów w Polsce. Honorarium od polskiego organizatora otrzymała spółka MUSIK-MANAGEMENT GmbH z siedzibą w Berlinie, która reprezentuje muzyka i nie ma w Polsce zakładu. Pobyt muzyka w Polsce został w około 30% opłacony ze środków niemieckiego funduszu publicznego wspierającego kulturę; pozostałe około 70% pokrył prywatny organizator, który nie jest instytucją rządową ani organizacją użyteczności publicznej. Czy na podstawie umowy między Polską a Niemcami Polska może opodatkować dochód przypadający GmbH z tych koncertów?
Maria Wiśniewska, mająca miejsce zamieszkania wyłącznie w Polsce, przez 25 lat pracowała w Niemczech. W 2025 r. otrzymywała dwa świadczenia: emeryturę z niemieckiego ustawowego (obowiązkowego) ubezpieczenia emerytalnego oraz emeryturę zakładową z programu finansowanego przez jej byłego pracodawcę, prywatną spółkę niemiecką, niebędącego częścią obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych. Jak według umowy między Polską a Niemcami opodatkowuje się te świadczenia?
Tomasz Nowicki, mający miejsce zamieszkania wyłącznie w Polsce, wpłacił w 2020 r. niemieckiemu prywatnemu zakładowi ubezpieczeń jednorazową składkę 400 000 zł, w zamian za co od stycznia 2025 r. otrzymuje co miesiąc stałą kwotę dożywotnio. Umowa nie jest związana z jego zatrudnieniem ani z obowiązkowym systemem ubezpieczeń socjalnych. Jak według umowy między Polską a Niemcami opodatkowuje się te comiesięczne płatności?
Katarzyna Zając, obywatelka wyłącznie polska, mieszka od urodzenia we Wrocławiu i ma miejsce zamieszkania wyłącznie w Polsce. Od 2022 r. jest zatrudniona jako pracownik administracyjny w Konsulacie Generalnym Republiki Federalnej Niemiec we Wrocławiu, a wynagrodzenie wypłaca jej niemieckie Federalne Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Które państwo może opodatkować jej wynagrodzenie za 2025 r. według umowy między Polską a Niemcami?
Hans Müller, obywatel niemiecki mający miejsce zamieszkania wyłącznie w Niemczech, uzyskuje w Polsce dochody z umowy zlecenia, stanowiące około 20% jego całkowitych dochodów; pozostałe dochody osiąga w Niemczech. W zeznaniu za 2025 r. chce odliczyć od podatku polskiego ulgę na wychowanie trójki dzieci, przysługującą w tej samej sytuacji podatnikom mającym miejsce zamieszkania w Polsce. Czy prawo do tej ulgi wynika z klauzuli równego traktowania w umowie między Polską a Niemcami?
Jan Malinowski, obywatel polski mający miejsce zamieszkania wyłącznie w Polsce, 12 maja 2023 r. otrzymał niemiecką decyzję podatkową, która opodatkowała jego dochód w sposób jego zdaniem niezgodny z umową między Polską a Niemcami o unikaniu podwójnego opodatkowania. Wcześniej żaden niemiecki organ nie informował go o tym opodatkowaniu. Wniósł od niej środek odwoławczy w Niemczech, który do dziś nie został rozpatrzony. 9 marca 2026 r. przedstawił swoją sprawę Ministrowi Finansów w celu wszczęcia procedury wzajemnego porozumiewania się. Jak należy ocenić ten wniosek według art. 26 umowy?
Jan Kowalski ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych wyłącznie w Polsce. W styczniu i lutym 2026 r. pracował w Polsce na podstawie umowy o pracę z polskim pracodawcą. Od 1 marca do 31 października 2026 r. wykonywał pracę w Niemczech na podstawie umowy o pracę z niemiecką spółką GmbH, która wypłacała mu wynagrodzenie; wynagrodzenie to opodatkowano w Niemczech. Jak w polskim rozliczeniu podatku dochodowego za 2026 r. należy uwzględnić wynagrodzenie za pracę wykonywaną w Niemczech?