Umowa podatkowa a zgoda ustawowa na ratyfikację - art. 89 Konstytucji RP
Kazus dotyczy obniżenia umową o unikaniu podwójnego opodatkowania stawek podatku u źródła i trybu jej ratyfikacji.
Pytanie
Rząd wynegocjował z państwem X umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, która obniża stawki polskiego podatku u źródła od dywidend, odsetek i należności licencyjnych w stosunku do stawek przewidzianych w ustawach o podatkach dochodowych. Minister właściwy do spraw finansów publicznych proponuje ratyfikację bez uprzedniej zgody ustawowej, po zawiadomieniu Sejmu, bo umowa nie powoduje znacznego obciążenia państwa pod względem finansowym. Czy ratyfikacja tej umowy wymaga uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie?
A
tak, gdyż umowa dotyczy spraw uregulowanych w ustawie, a ratyfikacja takiej umowy wymaga uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie,
✓ Poprawna odpowiedź
B
nie, gdyż w sprawach podatkowych zgoda ustawowa jest wymagana tylko wtedy, gdy umowa znacznie obciąża państwo pod względem finansowym,
C
nie, gdyż umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie podlega ratyfikacji i wystarczy, że zatwierdzi ją Rada Ministrów w drodze uchwały.
Wyjaśnienie
Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 5 Konstytucji RP ratyfikacja umowy międzynarodowej wymaga uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie, jeżeli umowa dotyczy spraw uregulowanych w ustawie lub w których Konstytucja wymaga ustawy. Umowa obniża stawki podatku u źródła określone w ustawach o podatkach dochodowych, a stawki podatkowe są według art. 217 materią ustawową, więc przesłanka z pkt 5 jest spełniona niezależnie od skutków finansowych umowy. Wariant odwołujący się do braku znacznego obciążenia finansowego jest błędny, bo przesłanki z art. 89 ust. 1 są odrębne i wystarczy jedna z nich - brak przesłanki z pkt 4 nie wyłącza pkt 5, a tryb zawiadomienia Sejmu z art. 89 ust. 2 dotyczy umów, których ratyfikacja zgody ustawowej nie wymaga. Wariant o zatwierdzeniu przez Radę Ministrów jest sprzeczny z art. 12 ust. 2 ustawy o umowach międzynarodowych, według którego umowy z art. 89 ust. 1 Konstytucji podlegają ratyfikacji; zatwierdzenie (art. 12 ust. 3) dotyczy umów, które ratyfikacji nie podlegają.
Przepis
Art. 89. 1. Ratyfikacja przez Rzeczpospolitą Polską umowy międzynarodowej i jej wypowiedzenie wymaga uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie, jeżeli umowa dotyczy: 1) pokoju, sojuszy, układów politycznych lub układów wojskowych, 2) wolności, praw lub obowiązków obywatelskich określonych w Konstytucji, 3) członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w organizacji międzynarodowej, 4) znacznego obciążenia państwa pod względem finansowym, 5) spraw uregulowanych w ustawie lub w których Konstytucja wymaga ustawy. [...] 2. O zamiarze przedłożenia Prezydentowi Rzeczypospolitej do ratyfikacji umów międzynarodowych, których ratyfikacja nie wymaga zgody wyrażonej w ustawie, Prezes Rady Ministrów zawiadamia Sejm.
O pytaniu
Podstawa prawna art. 89 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 2, art. 217 Konstytucji RP; art. 12 ust. 2 i 3 ustawy o umowach międzynarodowych