Kazus dotyczy ostatecznej decyzji w podatku od spadków i darowizn wydanej na podstawie przepisu uznanego później za niekonstytucyjny oraz trybu jej wzruszenia.
Pytanie
Decyzją ostateczną z marca 2025 r. naczelnik urzędu skarbowego ustalił Annie Nowak zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn, opierając rozstrzygnięcie na przepisie ustawy, którego niezgodność z Konstytucją RP stwierdził następnie Trybunał Konstytucyjny. Wyrok ogłoszono w Dzienniku Ustaw 10 czerwca 2026 r., a Trybunał nie określił innego terminu utraty mocy obowiązującej przepisu. Anna Nowak nie zaskarżyła decyzji do sądu administracyjnego. Jaki jest skutek wyroku dla jej decyzji?
A
wyrok jest podstawą wznowienia postępowania, które następuje tylko na jej żądanie wniesione w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia,
✓ Poprawna odpowiedź
B
decyzja wygasa z mocy prawa z dniem ogłoszenia wyroku, gdyż orzeczenia Trybunału mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne,
C
wyrok jest podstawą wznowienia postępowania z urzędu albo na jej żądanie wniesione w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o wyroku.
Wyjaśnienie
Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego wydano ostateczną decyzję administracyjną, stanowi podstawę do wznowienia postępowania lub uchylenia decyzji na zasadach i w trybie przepisów właściwych dla danego postępowania. W postępowaniu podatkowym jest to art. 240 § 1 pkt 8 o.p., a art. 241 § 2 pkt 2 o.p. stanowi, że wznowienie z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału; orzeczenie weszło w życie z dniem ogłoszenia, 10 czerwca 2026 r. (art. 190 ust. 3 Konstytucji). Wariant o wygaśnięciu decyzji z mocy prawa błędnie wyprowadza ten skutek z mocy powszechnie obowiązującej orzeczeń (art. 190 ust. 1), podczas gdy Konstytucja odsyła do trybu wznowienia, w którym decyzję dopiero się uchyla. Wariant dopuszczający wznowienie z urzędu i liczący termin od dnia dowiedzenia się o wyroku pomija, że przy tej przyczynie wznowienie następuje tylko na żądanie strony, a termin biegnie od dnia wejścia w życie orzeczenia, a nie od dnia powzięcia o nim wiadomości.