Kolizja ustawy z rozporządzeniem UE - art. 91 ust. 3 Konstytucji RP
Kazus dotyczy sprzeczności ustawy celnej z unijnym rozporządzeniem oraz tego, czy jego stosowanie zależy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Pytanie
W postępowaniu prowadzonym przez organ celny przepis ustawy krajowej uchwalonej w 2025 r. jest sprzeczny z przepisem rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego unijny kodeks celny, a sprzeczności nie da się usunąć w drodze wykładni. Rozporządzenie opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, a jego tekstu nie ogłaszano w Dzienniku Ustaw. Który przepis powinien zastosować organ?
A
przepis ustawy, gdyż rozporządzenie Unii wymaga wdrożenia ustawą krajową, a do tego czasu organ stosuje ustawę jako akt późniejszy,
B
przepis rozporządzenia Unii, gdyż prawo stanowione przez Unię jest stosowane bezpośrednio i ma pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami,
✓ Poprawna odpowiedź
C
przepis rozporządzenia Unii, ale dopiero po ogłoszeniu jego tekstu w Dzienniku Ustaw, bo wtedy staje się ono częścią krajowego porządku prawnego.
Wyjaśnienie
Zgodnie z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Według art. 288 TFUE rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich, więc przy niedającej się usunąć sprzeczności organ stosuje unijny kodeks celny, a nie ustawę, także późniejszą. Wariant o konieczności wdrożenia ustawą myli rozporządzenie z dyrektywą, która według art. 288 TFUE wiąże państwo co do rezultatu i pozostawia mu wybór formy i środków. Wariant uzależniający stosowanie od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw jest błędny, bo zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych zasady i tryb ogłaszania aktów prawnych Unii określają przepisy Unii, a rozporządzenia ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
O pytaniu
Podstawa prawna art. 91 ust. 3 Konstytucji RP; art. 288 TFUE; art. 1 ust. 3 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych