Na tej stronie zebraliśmy 300 pytań na egzamin na doradcę podatkowego. Najczęściej wracają przepisy: art. 12 ustawy o CIT, art. 15 ustawy o CIT, art. 16 ustawy o CIT. To nasze własne pytania w nowym formacie egzaminu. Każde ma poprawną odpowiedź, wyjaśnienie i podstawę prawną.
W postępowaniu podatkowym w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2025 r. naczelnik urzędu skarbowego ustalił, na podstawie informacji uzyskanych od kontrahentów, że Jan Kowalski nie wpisał do podatkowej księgi przychodów i rozchodów trzech wystawionych przez siebie faktur sprzedaży na łączną kwotę 46 000 zł (przychód wykazany w księdze za 2025 r. wyniósł 380 000 zł). W protokole badania ksiąg organ nie uznał księgi za dowód w zakresie przychodów za 2025 r., a Jan Kowalski nie wniósł zastrzeżeń do protokołu. Kopie faktur znajdują się w aktach sprawy, innych nieprawidłowości nie stwierdzono, a pozostałe zapisy księgi, w tym koszty, odzwierciedlają stan rzeczywisty. Jak organ powinien określić podstawę opodatkowania?
W decyzji określającej spółce ALFA zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2024 r. naczelnik urzędu skarbowego zakwestionował zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatku, którego ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych z kosztów nie wyłącza. Jako jedyną podstawę wskazał zarządzenie ministra właściwego do spraw finansów publicznych, wydane na podstawie ustawy i ogłoszone w dzienniku urzędowym ministra, które poleca naczelnikom urzędów skarbowych nie uznawać takich wydatków za koszty. Czy zarządzenie mogło stanowić podstawę tej decyzji?
Spółka BETA zaskarżyła do wojewódzkiego sądu administracyjnego decyzję w sprawie podatku od towarów i usług. Organ oparł rozstrzygnięcie na interpretacji ogólnej ministra właściwego do spraw finansów publicznych, opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów, która przyjmuje inne rozumienie przepisu ustawy niż wynikające z jego brzmienia. Spółka nie stosowała się do tej interpretacji. Czy sąd, oceniając legalność decyzji, jest związany stanowiskiem wyrażonym w interpretacji ogólnej?
Minister właściwy do spraw finansów publicznych wydał na podstawie ustawy zarządzenie, ogłoszone w dzienniku urzędowym ministra, które poleca "wszystkim organom podatkowym" stosowanie jednolitego wzoru protokołu z czynności sprawdzających. Wójt gminy X, prowadzący jako organ podatkowy sprawy podatku od nieruchomości, sporządza protokoły zgodnie z Ordynacją podatkową, ale według własnego wzoru. Czy zarządzenie wiąże wójta?
Rada gminy X podjęła uchwałę, którą wprowadziła na terenie gminy "podatek od miejsc postojowych", płacony przez właścicieli nieruchomości udostępniających odpłatnie miejsca do parkowania, i określiła jego stawkę. Żadna ustawa nie przewiduje takiego podatku. Uchwałę ogłoszono w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Czy uchwała mogła skutecznie nałożyć ten podatek?
Ustawa podatkowa upoważnia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wyłącznie do określenia, w drodze rozporządzenia, wzoru deklaracji i sposobu jej składania. W rozporządzeniu wydanym na tej podstawie minister zamieścił przepis, zgodnie z którym opodatkowaniu podlega także czynność, której ustawa nie wymienia jako przedmiotu opodatkowania. Jak należy ocenić ten przepis rozporządzenia w świetle Konstytucji RP?
Rada gminy Y podjęła uchwałę, którą zwolniła z podatku od nieruchomości wolnostojące budynki gospodarcze o powierzchni użytkowej do 20 m2, niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej ani z gospodarstwem rolnym. Takiego zwolnienia nie ma w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Uchwałę ogłoszono w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Właściciel takiego budynku zastanawia się, czy w świetle art. 217 Konstytucji RP zwolnienie jest skuteczne. Jak należy ocenić uchwałę?
Ustawa podatkowa upoważnia ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia, w drodze rozporządzenia, wzoru informacji składanej przez płatników. W rozporządzeniu wydanym na tej podstawie minister postanowił, że wzór informacji określi, w drodze zarządzenia, Szef Krajowej Administracji Skarbowej. Czy taki przepis rozporządzenia jest dopuszczalny?
Projekt ustawy podatkowej zawiera przepis: "Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia ewidencji, o której mowa w art. 15". Ani ten przepis, ani żaden inny przepis projektu nie wskazuje, czym minister ma się kierować, określając sposób prowadzenia ewidencji. Czy upoważnienie w tym kształcie spełnia wymagania Konstytucji RP?
Jan Kowalski mieszka w gminie A, a jest też właścicielem domu mieszkalnego położonego w sąsiedniej gminie B. Rada gminy A ustaliła na 2026 r. stawkę podatku od nieruchomości od budynków mieszkalnych niższą niż rada gminy B. Obie uchwały ogłoszono w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Według stawki z której uchwały należy ustalić Janowi Kowalskiemu podatek od nieruchomości od domu położonego w gminie B na 2026 r.?
Rada gminy Z podjęła w listopadzie 2025 r. uchwałę w sprawie stawek podatku od nieruchomości na 2026 r. Uchwałę zamieszczono w Biuletynie Informacji Publicznej gminy i na tablicy ogłoszeń urzędu gminy, ale do dziś nie ogłoszono jej w wojewódzkim dzienniku urzędowym. W lutym 2026 r. wójt ustalił Annie Nowak w drodze decyzji podatek od nieruchomości na 2026 r. według stawek z tej uchwały. Czy uchwała mogła być podstawą ustalenia podatku?
Rząd wynegocjował z państwem X umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, która obniża stawki polskiego podatku u źródła od dywidend, odsetek i należności licencyjnych w stosunku do stawek przewidzianych w ustawach o podatkach dochodowych. Minister właściwy do spraw finansów publicznych proponuje ratyfikację bez uprzedniej zgody ustawowej, po zawiadomieniu Sejmu, bo umowa nie powoduje znacznego obciążenia państwa pod względem finansowym. Czy ratyfikacja tej umowy wymaga uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie?
W postępowaniu prowadzonym przez organ celny przepis ustawy krajowej uchwalonej w 2025 r. jest sprzeczny z przepisem rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego unijny kodeks celny, a sprzeczności nie da się usunąć w drodze wykładni. Rozporządzenie opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, a jego tekstu nie ogłaszano w Dzienniku Ustaw. Który przepis powinien zastosować organ?
Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych jest niezgodny z ustawą. Orzeczenie wiąże się z nakładami finansowymi nieprzewidzianymi w ustawie budżetowej, dlatego Trybunał przed określeniem terminu utraty mocy obowiązującej przepisu zapoznał się z opinią Rady Ministrów. Na jaki najdłuższy okres Trybunał może odroczyć utratę mocy obowiązującej tego przepisu?
Decyzją ostateczną z marca 2025 r. naczelnik urzędu skarbowego ustalił Annie Nowak zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn, opierając rozstrzygnięcie na przepisie ustawy, którego niezgodność z Konstytucją RP stwierdził następnie Trybunał Konstytucyjny. Wyrok ogłoszono w Dzienniku Ustaw 10 czerwca 2026 r., a Trybunał nie określił innego terminu utraty mocy obowiązującej przepisu. Anna Nowak nie zaskarżyła decyzji do sądu administracyjnego. Jaki jest skutek wyroku dla jej decyzji?
Rzeczpospolita Polska zawarła z państwem X umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, którą Prezydent RP ratyfikował na podstawie ustawy wyrażającej zgodę na ratyfikację, a umowę ogłoszono w Dzienniku Ustaw. W 2026 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, której przepis o opodatkowaniu odsetek wypłacanych rezydentom państwa X jest sprzeczny z postanowieniem umowy, a sprzeczności tej nie da się usunąć w drodze wykładni. Naczelnik urzędu skarbowego prowadzi postępowanie podatkowe, w którym od rozstrzygnięcia tej kolizji zależy wysokość podatku. Jak powinien postąpić?
W sporze o zastosowanie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a państwem X organ podatkowy przyjął znaczenie określenia użytego w umowie na podstawie notatek polskiej delegacji z rund negocjacyjnych. Państwo X nie przyjęło tych notatek jako dokumentu odnoszącego się do umowy. Zwykłe znaczenie tego określenia, odczytane w kontekście oraz w świetle przedmiotu i celu umowy, jest jasne i nie prowadzi do rezultatu absurdalnego, a różni się od znaczenia przyjętego przez organ. Jak należy ocenić stanowisko organu w świetle Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów?
Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a państwem X nie definiuje jednego z określeń użytych w artykule o dochodach z pracy najemnej. W 2025 r., kilka lat po wejściu umowy w życie, rządy obu państw podpisały wspólną deklarację, w której uzgodniły, jak należy rozumieć to określenie przy stosowaniu umowy; deklaracja nie zmienia tekstu umowy. Jakie znaczenie ma ta deklaracja dla interpretacji umowy w świetle Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów?
Umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a państwem X sporządzono w językach polskim, języku państwa X i angielskim. Zgodnie z jej postanowieniem końcowym wszystkie teksty są jednakowo autentyczne, a w razie rozbieżności przy interpretacji rozstrzygający jest tekst w języku angielskim. Przy stosowaniu umowy okazało się, że tekst polski i tekst w języku państwa X nadają określeniu użytemu w artykule o odsetkach różne znaczenie. Jak należy rozstrzygnąć tę rozbieżność?
Państwo X jest związane z Polską umową o unikaniu podwójnego opodatkowania, która ogranicza podatek u źródła od dywidend do 5% albo 15%. W 2026 r. państwo X uchwaliło ustawę, zgodnie z którą dywidendy wypłacane wszystkim nierezydentom podlegają podatkowi według stawki 20% "bez względu na postanowienia umów międzynarodowych". Umowa nie została wypowiedziana ani zawieszona. Organy państwa X odmawiają polskiej spółce zastosowania stawki z umowy, powołując się na nową ustawę. Jak należy ocenić stanowisko państwa X w świetle Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów?
Polska i państwo X podpisały 15 stycznia 2026 r. umowę o zwolnieniu z podatków dochodowych zysków przedsiębiorstw żeglugi powietrznej z eksploatacji statków powietrznych w komunikacji międzynarodowej. Umowa weszła w życie 1 lipca 2026 r. i nie zawiera postanowień o stosowaniu jej do dochodów osiągniętych wcześniej; państwa nie uzgodniły tymczasowego stosowania umowy, a odmienny zamiar stron nie został ustalony w inny sposób. Przewoźnik z państwa X osiągnął w Polsce dochód z tej działalności w marcu 2026 r. Czy w świetle Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów umowa obejmuje ten dochód?
Rozporządzenie ministra właściwego do spraw finansów publicznych zmieniające wzór deklaracji podatkowej ogłoszono w Dzienniku Ustaw 15 lipca 2026 r. Rozporządzenie nie zawiera przepisu określającego termin jego wejścia w życie. Od którego dnia rozporządzenie obowiązuje?
Minister właściwy do spraw finansów publicznych przygotowuje rozporządzenie zmieniające wzór informacji podatkowej i chce, aby weszło ono w życie z dniem ogłoszenia, bo zależy mu na szybszym udostępnieniu formularza. Z uzasadnienia projektu wynika, że skrócenie vacatio legis jest uzasadnione, ale natychmiastowego wejścia w życie nie wymaga ważny interes państwa. Czy w tych okolicznościach rozporządzenie może wejść w życie z dniem ogłoszenia?
Ustawa zmieniająca, ogłoszona w Dzienniku Ustaw we wrześniu 2026 r., rozszerza krąg podatników uprawnionych do ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych i stanowi, że nowe brzmienie przepisu stosuje się do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2025 r. Zmiana jest dla podatników wyłącznie korzystna i nie pogarsza niczyjej sytuacji. Czy ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych dopuszcza nadanie temu przepisowi mocy wstecznej?
Ustawę podatkową ogłoszono w Dzienniku Ustaw 16 czerwca 2026 r., a jej przepis końcowy stanowi, że wchodzi ona w życie 1 sierpnia 2026 r. Rozporządzenie wykonawcze wydane na podstawie zawartego w niej upoważnienia ogłoszono 2 lipca 2026 r., a jego przepis końcowy stanowi, że wchodzi ono w życie 20 lipca 2026 r. Jak należy ocenić ogłoszenie i wejście w życie rozporządzenia?
Minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłosił w Dzienniku Ustaw, w formie obwieszczenia, tekst jednolity swojego rozporządzenia w sprawie prowadzenia ewidencji. Po ogłoszeniu okazało się, że w tekście jednolitym pominięto zmianę jednego paragrafu, dokonaną rozporządzeniem zmieniającym ogłoszonym wcześniej niż tekst jednolity. Kto i w jakiej formie prostuje ten błąd?
Rozporządzenie zmieniające zasady prowadzenia ewidencji podatkowej ogłoszono w Dzienniku Ustaw 31 stycznia 2026 r. Zgodnie z jego przepisem końcowym rozporządzenie wchodzi w życie po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia. Od którego dnia rozporządzenie obowiązuje?
Polska i państwo X są stronami umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania ratyfikowanej za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie. W 2025 r. rządy obu państw zawarły umowę wykonawczą do tej umowy, określającą techniczne zasady i terminy automatycznej wymiany informacji. Umowy wykonawczej nie przedłożono do ratyfikacji: Rada Ministrów ją zatwierdziła, a następnie ogłoszono ją w Dzienniku Ustaw. Jej postanowienie o terminie przekazywania informacji jest sprzeczne z przepisem ustawy, a kwestii tej nie reguluje sama umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania. Czy postanowienie umowy wykonawczej ma pierwszeństwo przed ustawą?
Konwencja wielostronna implementująca środki traktatowego prawa podatkowego mające na celu zapobieganie erozji podstawy opodatkowania i przenoszeniu zysku (MLI) została ratyfikowana przez Polskę za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie i ogłoszona w Dzienniku Ustaw. W 2026 r. państwo X złożyło dokument ratyfikacyjny, w związku z czym konwencja zaczyna modyfikować umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a tym państwem, a rząd przygotował oświadczenie rządowe w sprawie mocy obowiązującej konwencji w relacji z państwem X. Gdzie ogłasza się to oświadczenie?
Polska jest stroną umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z państwem X, ratyfikowanej w 2012 r. za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie. Minister właściwy do spraw finansów publicznych uznał, że umowa nie chroni dostatecznie polskich interesów podatkowych, i chce doprowadzić do jej wypowiedzenia przez Polskę. Kto i w jakim trybie dokonuje wypowiedzenia tej umowy?
W kwietniu 2026 r. rozpoczęto prace nad projektem ustawy zmieniającej Ordynację podatkową w zakresie postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty i w tym samym miesiącu skierowano go do uzgodnień. Projektodawca chce, aby postępowania wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej i niezakończone do tego dnia toczyły się dalej według przepisów w nowym brzmieniu. Autor projektu proponuje, by nie zamieszczać w ustawie żadnego przepisu dotyczącego tych postępowań. Jak należy ocenić tę propozycję w świetle Zasad techniki prawodawczej?
Projekt ustawy o nowym podatku, skierowany do uzgodnień w maju 2026 r., stanowi w przepisie końcowym, że ustawa wchodzi w życie z dniem uruchomienia przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej systemu teleinformatycznego do składania deklaracji w tym podatku. Przepisów ustawy nie da się stosować bez tego systemu, a dnia jego uruchomienia nie można dziś przewidzieć; po uruchomieniu będzie on jednak znany co do dnia. Projekt nie zawiera przepisu o tym, kto i w jakiej formie poda dzień uruchomienia systemu do publicznej wiadomości. Czy przepis końcowy w tym brzmieniu jest zgodny z Zasadami techniki prawodawczej?
Ustawa o podatku X zawiera w przepisach ogólnych definicję określenia "pojazd specjalny" i upoważnia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wyłącznie do określenia, w drodze rozporządzenia, wzoru deklaracji oraz terminu i sposobu jej składania. W projekcie rozporządzenia, skierowanym do uzgodnień w czerwcu 2026 r., zamieszczono przepis: "Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o pojeździe specjalnym, należy przez to rozumieć także przyczepę specjalną". Ustawa nie zalicza przyczep specjalnych do pojazdów specjalnych. Jak należy ocenić ten przepis projektu w świetle Zasad techniki prawodawczej?
Ustawa o podatku Y, uchwalona w 2025 r., stanowi: "Do terminów składania deklaracji stosuje się przepisy art. 12 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa". Przepis nie zawiera żadnego dodatkowego zastrzeżenia. Z dniem 1 października 2026 r. zmieniono brzmienie art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej. Jak należy rozumieć to odesłanie zgodnie z Zasadami techniki prawodawczej?
Ustawa zmieniająca, która weszła w życie 1 lipca 2026 r., zmieniła zakres spraw przekazanych do uregulowania w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydawanym na podstawie jednej z ustaw podatkowych. Jej przepis przejściowy stanowi, że dotychczasowe przepisy wykonawcze tracą moc z dniem wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie zmienionego przepisu upoważniającego, jednak nie później niż po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. Innych przepisów dotyczących dotychczasowego rozporządzenia ustawa nie zawiera. We wrześniu 2026 r., zanim przygotowano nowe rozporządzenie, minister podjął prace nad projektem zmiany wzoru formularza zawartego w dotychczasowym rozporządzeniu. Czy zgodnie z Zasadami techniki prawodawczej znowelizowanie dotychczasowego rozporządzenia jest dopuszczalne?
ALFA sp. z o.o. jest wpisana do rejestru przedsiębiorców KRS, a jej siedzibą statutową jest Szczecin. Wszyscy członkowie zarządu ALFA mieszkają w Niemczech i od 2024 r. prowadzą bieżące sprawy spółki w sposób zorganizowany i ciągły wyłącznie z biura w Berlinie; w Polsce spółka nie ma biura ani pracowników. ALFA uzyskuje przychody z najmu nieruchomości położonej w Niemczech oraz odsetki od lokaty w banku austriackim. Jaki zakres obowiązku podatkowego ALFA w Polsce wynika z ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, bez uwzględniania umów o unikaniu podwójnego opodatkowania?
GAMMA Ltd z siedzibą i zarządem na Cyprze posiada 100% udziałów w DELTA S.à r.l. z siedzibą i zarządem w Luksemburgu. Jedynym aktywem DELTA są udziały w polskiej spółce OMEGA sp. z o.o., której aktywa w 80% stanowią położone w Polsce budynki biurowe. 12 maja 2026 r. GAMMA sprzedała wszystkie udziały w DELTA spółce z siedzibą w Irlandii; umowę zawarto i wykonano za granicą, a cenę zapłacono na rachunek GAMMA na Cyprze. Struktura aktywów DELTA i OMEGA na 30 kwietnia 2026 r. była taka sama jak w dniu sprzedaży. Czy na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, bez uwzględniania umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, dochód GAMMA z tej sprzedaży jest dochodem osiągniętym na terytorium Polski?
BETA GmbH z siedzibą i zarządem w Niemczech wyprodukowała w swoim zakładzie w Dreźnie linię produkcyjną i sprzedała ją ALFA sp. z o.o. z siedzibą w Polsce. Linię wydano w Dreźnie przewoźnikowi działającemu na zlecenie ALFA, a ALFA zapłaciła cenę z rachunku w polskim banku. BETA nie prowadzi w Polsce żadnej działalności, nie ma tu zakładu ani nieruchomości, a umowa nie obejmuje montażu, szkoleń ani innych usług. Czy przychód BETA ze sprzedaży linii jest przychodem osiągniętym na terytorium Polski w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
ALFA sp. z o.o., której rokiem podatkowym jest rok kalendarzowy, spłaca pożyczkę udzieloną jej przez BETA S.A. z siedzibą w Luksemburgu, która od 2018 r. posiada 100% udziałów w ALFA. Na wniosek BETA złożony 16 stycznia 2023 r. naczelnik urzędu skarbowego wydał 20 lipca 2023 r. opinię o stosowaniu preferencji, potwierdzającą prawo do zwolnienia odsetek z art. 21 ust. 3 ustawy o CIT. Od wydania opinii nie zmieniły się okoliczności mające wpływ na warunki zwolnienia, a z informacji posiadanych przez ALFA nie wynika, że BETA ich nie spełnia. 14 lipca 2026 r. ALFA wypłaca BETA odsetki, a łączna kwota odsetek wypłaconych BETA w 2026 r. przekroczyła już 2 000 000 zł. Czy ALFA może przy tej wypłacie zastosować zwolnienie na podstawie opinii o stosowaniu preferencji?
2 marca 2026 r. do właściwego organu wpłynął kompletny wniosek BETA B.V. z siedzibą w Niderlandach o zwrot podatku pobranego przez polskiego płatnika od wypłaconych jej należności licencyjnych w trybie art. 26 ust. 2e ustawy o CIT. Organ podatkowy nie wzywał do usunięcia braków, nie przedłużył terminu zwrotu w związku z weryfikacją wniosku w ramach kontroli lub postępowania, a BETA nie zmieniała wniosku. Do 30 września 2026 r. podatku nie zwrócono. Jaki skutek wywołuje to opóźnienie według ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?